Category Archives: imenice

Tok ili tijek

Iako su podri­je­tlom srodne (nas­tale prema gla­golu teći) i zna­čenj­ski bli­ske, ove riječi u stan­dard­nom jeziku pos­ljed­njih deset­ljeća poka­zuju snaž­niju ten­den­ciju raz­dva­ja­nja svo­jih zna­čenj­skih polja. Iako su im se zna­če­nja kroz povi­jest prek­la­pala, a i danas ima jezi­kos­lo­vaca koji sma­traju da su sino­nimi, nji­hovi se sadr­žaji sve češće razlikuju. Tako se danas sma­tra da riječ tok ima ponaj­prije pros­torno zna­če­nje ... Read More »

Filtar ili filter

Riječ fil­tar potječe od latin­skog fil­trum. Latin­ske ime­nice koje zavr­ša­vaju na -um pre­uzi­mamo tako da taj nas­ta­vak odba­cimo i dobi­jemo naš nomi­na­tiv (argu­men­tum > argu­ment). Dogodi li se da nova riječ zavr­šava dvama suglas­ni­cima, od kojih je prvi koji eks­plo­zivni suglas­nik (p, t, k, b, d ili g), a drugi r ili m (filtr- ili cilindr-), ume­ćemo a (filtar, cilindar). ... Read More »

Jaje jaju ili jaje jajetu

Neke ime­nice sred­njeg roda u nekim pade­žima imaju pro­ši­renu osnovu, a u nekima nepro­ši­renu, pa ih zbog nejed­na­kog broja slo­gova nazi­vamo nejed­na­kos­lož­nim ime­ni­cama. Takva je i ime­nica jaje. Ona ima pro­ši­renu osnovu u nekim jed­nin­skim pade­žima, to jest u geni­tivu (jajeta), dativu (jajetu), loka­tivu (jajetu) i ins­tru­men­talu (jaje­tom). Pro­blem je kod ove ime­nice što se u nave­de­nim pade­žima jav­ljaju i ... Read More »

Vaterpolo utakmica ili vaterpolska utakmica

U hrvat­skom jeziku spo­jevi dviju ime­nica u kojima jedna atri­butno dopu­njuje drugu, odnosno ima pri­djevno zna­če­nje, nisu česti kao u nekim dru­gim jezi­cima. Iako takve kons­truk­cije pos­toje, pos­toji i tež­nja da se ime­nica koja odre­đuje drugu ime­nicu zami­jeni pridjevom. engl. kit­c­hen table (kuhinj­ski stol) kuhinja-stol > kuhinj­ski stol Kat­kad se od ime­nice u atri­but­nom polo­žaju ne može nači­niti pri­djev (trikno pita­nje ... Read More »

Oko − oka − oči

Kada ozna­čuje organ vida, mno­žina riječi oko glasi oči. Pro­mo­trimo li bolje, vidjet ćemo da je ova riječ u jed­nini sred­njeg roda (ovo oko), a u mno­žini žen­skoga (ove oči). No kada ime­nicu oko upo­treb­lja­vamo s bro­je­vima dva, tri, četiri te sa svim osta­lim bro­je­vima koji zavr­ša­vaju nave­de­nim zna­men­kama, umjesto oblika za mno­žinu upo­treb­lja­vamo „dvo­jin­ske” oblike (dva oka, tri oka, ... Read More »

Scroll To Top