Category Archives: gramatika

Mirisati ili mirišati

Hrvat­ski stan­dardni jezik priz­naje samo oblik miri­sati. On ima dva osnovna zna­če­nja: širiti miris, odi­sati miri­som, odnosno upi­jati miris, nju­šiti. S obzi­rom na to da su u govoru pri­sutni dvoji oblici, zna­če­nja su se mogla podi­je­liti između njih. To se ipak nije dogo­dilo, a oblici prema gla­golu miri­šati, una­toč tomu što nisu rijetki u upo­trebi, ne sma­traju se dije­lom stan­dard­noga ... Read More »

Androgen i androgin

Ove su riječi izra­zom slične, ali zna­če­njem pot­puno različite. Ime­nica andro­gen nas­tala je od grč­kih riječi andros (geni­tiv ime­nice anēr − muška­rac) i génos (rod). Ozna­čuje muški spolni hor­mon ste­ro­idne struk­ture, ponaj­prije tes­tos­te­ron ili andros­te­ron. Često se upo­treb­ljava u mno­žini (andro­geni) ozna­ču­jući cijelu sku­pinu tak­vih hor­mona. U pre­ne­se­nom smislu riječ može ozna­či­vati ono što pro­miče muške karakteristike. Oblici andro­gen i ... Read More »

Iz kabela ili iz kabla?

Iz kabela teče struja, a iz kabla se obično izli­jeva teku­ćina − oba su oblika dobra, ali to nisu oblici iste riječi. Riječ kabel ponaj­prije ozna­čuje izo­li­rani elek­trični vodič (uz brod­sko čelično uže i mjeru za duljinu koja iznosi jednu dese­tinu mor­ske milje). Pri skla­nja­nju ove ime­nice vrlo se često gri­ješi. Naime neri­jetko se u kosim pade­žima izos­tav­lja glas e, ... Read More »

Kočioni i točioni − pridjevi na -ioni (II. dio)

Rekli smo u pri­jaš­njem članku da od ime­nica stra­noga podri­je­tla na -ija pri­djeve tvo­rimo sufik­som -ski, a ne -ioni (inves­ti­cij­ski, ne inves­ti­ci­oni). No što uči­niti s pri­dje­vima na -ioni koji su nas­tali od gla­gola?! Tu ponaj­prije mis­limo na pri­djeve koči­oni i toči­oni. Prema ana­lo­giji s osta­lim pri­dje­vima na -ioni, i ovo bi bili pri­djevni oblici koji nisu baš prvi izbor. Pogle­damo ... Read More »

Akcijski ili akcioni − pridjevi na -ioni (I. dio)

Između pri­djev­nih oblika akcij­ski i akci­oni sva­kako valja oda­brati prvi − akcij­ski. Sufiks -ioni danas nije uobi­ča­jen u hrvat­skome stan­dard­nom jeziku. Kada je i bio u aktiv­noj upo­rabi, tvo­rio je pri­djevne oblike od ime­nica stra­noga podri­je­tla koje su zavr­ša­vale na -ija, i to doda­va­njem na osnovu nakon odba­ci­va­nja tog nas­tavka (kon­cen­tracija − kon­cen­tra­ci­oni, inves­ticija − inves­ti­ci­oni). S obzi­rom na to ... Read More »

Scroll To Top