Category Archives: gramatika

Najjači, najači ili naj jači

Nije zgo­rega pono­viti tvorbu super­la­tiva. Super­la­tiv je treći stu­panj kom­pa­ra­cije, odnosno stup­nje­va­nja pri­djeva i pri­loga. Prvi stu­panj (pozi­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva, drugi stu­panj (kom­pa­ra­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva u većoj mjeri, dok treći stu­panj (super­la­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva u naj­ve­ćoj mjeri. Super­la­tiv se tvori doda­va­njem pre­fiksa naj‑ kom­pa­ra­tiv­nom obliku: naj­veći, naj­mlađi, naj­sta­riji, naj­lakše, naj­češće… Pre­fiks naj‑ nije samos­ta­lan, što ... Read More »

Kuhani sirovi ili kuhani sirevi

Naziv ovoga mli­ječ­nog pro­izvoda iza­ziva nedo­umice kad je u ins­tru­men­talu jed­nine (sirem ili sirom), odnosno kad je u mno­žini (sirovi, sirova… ili sirevi, sireva…). Jezični pri­ruč­nici uglav­nom ne donose sporne oblike ove ime­nice, a detalj­nije se njome bave tek gramatike. Ime­nica sir pri­pada ime­ni­cama čija osnova zavr­šava na neka­daš­nje nep­čano (pala­talno) r − a znamo da pala­talni gla­sovi utječu na ... Read More »

Zubarev ili zubarov

Ime­nice muškog roda koje zavr­ša­vaju sku­pom -ar i ozna­čuju vrši­te­lja neke rad­nje mogu imati dvos­truke oblike za ins­tru­men­tal jed­nine (-em i -om) te za posvojni pri­djev (-ev i -ov). Naime nekoć je to r bilo nep­čano i dola­zilo je do pri­je­glasa (otud -em i -ev), no danas nep­čano r ne pos­toji pa nema ni pri­je­glasa (dakle iza glasa r na ... Read More »

Muzejem ili muzejom

Ime­nice muškog roda (a‑sklonidbe) u ins­tru­men­talu imaju nas­ta­vak ‑om, mno­žin­ski im je ume­tak ‑ov (ako ga imaju), dok se posvojni pri­djev tvori sufik­som ‑ov (ako se s obzi­rom na zna­če­nje ime­nice može tvo­riti). Dakle prema ime­nici djed imamo ins­tru­men­tal djedom, nomi­na­tiv mno­žine djedovi, a posvojni pri­djev djedov. No kod nekih ime­nica dolazi do pri­je­glasa te se samo­glas­nik o zamje­njuje samo­glas­ni­kom ... Read More »

Pojasovi ili pojasevi

Neke ime­nice muškog roda iza­zi­vaju dvojbu u ins­tru­men­talu jed­nine i u mno­žin­skim obli­cima ako imaju dugu mno­žinu (tj. mno­žinu s umet­kom); pri­mje­rice glasi li ins­tru­men­tal jed­nine ime­nice pojas pojasom ili pojasem, a nomi­na­tiv mno­žine pojasovi ili pojasevi (uz nedvoj­ben oblik pojasi, naravno). Dru­ga­čije rečeno, dodaje li se osnovi (pojas-) nas­ta­vak -om ili -em u ins­tru­men­talu, odnosno ume­tak -ov- ili -ev- ... Read More »

Scroll To Top