Category Archives: Jezični savjeti

Naj”

Mor­fem naj- služi samo kao pre­fiks pri tvorbi super­la­tiva pri­djeva (naj­bo­lji, naj­pa­met­niji…) i pri­loga (naj­bo­lje, naj­pa­met­nije…). On nikad nije samos­ta­lan, što znači da se sljep­ljuje s obli­kom (kom­pa­ra­ti­vom) koji pre­tvara u superlativ. Naj‑ izra­žava naj­veći stu­panj nekog svoj­stva. Iako naj­prije pomis­limo na pozi­tivno svoj­stvo, to naravno ne mora biti tako − super­la­tivi su i naj­tuž­niji, naj­ne­sret­niji, naj­ža­los­niji, naj­ljući, naj­gori... Ovaj ... Read More »

Najjači, najači ili naj jači

Nije zgo­rega pono­viti tvorbu super­la­tiva. Super­la­tiv je treći stu­panj kom­pa­ra­cije, odnosno stup­nje­va­nja pri­djeva i pri­loga. Prvi stu­panj (pozi­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva, drugi stu­panj (kom­pa­ra­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva u većoj mjeri, dok treći stu­panj (super­la­tiv) ozna­čuje pos­to­ja­nje nekog svoj­stva u naj­ve­ćoj mjeri. Super­la­tiv se tvori doda­va­njem pre­fiksa naj‑ kom­pa­ra­tiv­nom obliku: naj­veći, naj­mlađi, naj­sta­riji, naj­lakše, naj­češće… Pre­fiks naj‑ nije samos­ta­lan, što ... Read More »

Kuhani sirovi ili kuhani sirevi

Naziv ovoga mli­ječ­nog pro­izvoda iza­ziva nedo­umice kad je u ins­tru­men­talu jed­nine (sirem ili sirom), odnosno kad je u mno­žini (sirovi, sirova… ili sirevi, sireva…). Jezični pri­ruč­nici uglav­nom ne donose sporne oblike ove ime­nice, a detalj­nije se njome bave tek gramatike. Ime­nica sir pri­pada ime­ni­cama čija osnova zavr­šava na neka­daš­nje nep­čano (pala­talno) r − a znamo da pala­talni gla­sovi utječu na ... Read More »

Dinosauri ili dinosaurusi

Ove se živo­ti­nje u hrvat­skom jeziku nazi­vaju dino­sa­uri. Naziv je podri­je­tlom lati­ni­zi­rana kova­nica (dino­sa­urus) grč­kih riječi deinos („stra­šan”) i sauros („gušter”). Riječ je stvo­rena sre­di­nom 19. sto­ljeća kako bi se njome ozna­čio ovaj živo­tinj­ski red. Kako ime­nice iz latin­skog jezika pre­uzi­mamo tako da im odba­cimo nas­ta­vak ‑us, i riječ dino­sa­urus pre­uzeli smo bez latin­skog nas­tavka za nomi­na­tiv, dakle kao dino­saur. Da ... Read More »

Zubarev ili zubarov

Ime­nice muškog roda koje zavr­ša­vaju sku­pom -ar i ozna­čuju vrši­te­lja neke rad­nje mogu imati dvos­truke oblike za ins­tru­men­tal jed­nine (-em i -om) te za posvojni pri­djev (-ev i -ov). Naime nekoć je to r bilo nep­čano i dola­zilo je do pri­je­glasa (otud -em i -ev), no danas nep­čano r ne pos­toji pa nema ni pri­je­glasa (dakle iza glasa r na ... Read More »

Scroll To Top