Prvi put ili prvi puta

Iako se neri­jet­ko čuje izraz prvi puta, on je pogre­šan i valja ga izbje­ga­va­ti. O čemu je toč­no riječ?

Izvor­no je riječ o spo­ju dvi­ju sklo­nid­be­nih rije­či: red­nog bro­ja i ime­ni­ce. S obzi­rom na način nji­ho­va spa­ja­nja, tre­ba­ju biti u istom rodu, bro­ju i pade­žu. To kon­kret­no zna­či da sin­tag­ma u nomi­na­ti­vu i aku­za­ti­vu gla­si prvi put, a u geni­ti­vu prvog(a) puta.

broj

ime­ni­ca

N

prvi

put

G

prvog(a)

puta

D

prvom(u/e)

putu

A

prvi

put

V

prvi

pute

L

prvom(e/u)

putu

I

prvim

putom/putem

Isto je i s dru­gim red­nom bro­je­vi­ma, ali i sa zamjenicama.

dru­gi puta > dru­gi put

sto­ti puta > sto­ti put

sva­ki puta > sva­ki put

koji puta > koji put


Danas se riječ put u ovim kons­truk­ci­ja­ma sma­tra čes­ti­com, čak i pri­lo­gom, no odli­ke spo­ja bro­ja (ili zamje­ni­ce) i ime­ni­ce i dalje ostaju.