Drvo

Od drveta do drva

Ime­ni­ca drvo ima dvi­je sklo­nid­be: jed­nu pre­ma osno­vi drv‑ (drva, drvu, drvom…), a dru­gu pre­ma pro­ši­re­noj osno­vi drvet‑ (drve­ta, drve­tu, drve­tom…). Obli­ci s pro­ši­re­nom osno­vom jav­lja­ju se tek od 17. sto­lje­ća, oni su dak­le mla­đi, a to se može pove­za­ti s činje­ni­com da su mno­žin­ski obli­ci s pro­ši­re­nom osno­vom u upo­tre­bi osjet­no rje­đi (pri­mje­ri­ce oblik drve­ti­ma pri­lič­no se rijet­ko upo­treb­lja­va). Iako danas supos­to­je obje sklo­nid­be, nji­ho­vi su obli­ci u hrvat­sko­me stan­dard­nom jezi­ku zna­čenj­ski podijeljeni.

Obli­ci pre­ma kra­ćoj osno­vi ozna­ču­ju drvo kao mate­ri­jal, to jest kao gra­đu, odnos­no kao ogrjev (pre­ra­da drva, rez­ba­re­nje drva, namje­štaj od hras­to­va drva, komad drva, cije­pa­nje drva…).

Obli­ci koji nas­ta­ju pre­ma pro­ši­re­noj osno­vi ozna­ču­ju živo sta­blo, živu bilj­ku (gra­na drve­ta, kroš­nja drve­ta, kora drve­ta, kući­ca na drve­tu ili s drve­tom zna­nja).

Tako može­mo raz­li­ko­va­ti izra­ze poput tre­ti­ra­nje drva (pri­mje­ri­ce tre­ti­ra­nje mate­ri­ja­la pri pro­izvod­nji) i tre­ti­ra­nje drve­ta (na pri­mjer tre­ti­ra­nje bilj­ke pro­tiv namet­ni­ka) ili može­mo sje­di­ti na drve­tu (na gra­ni sta­bla), ali i sje­di­ti na drvu (na trup­cu, das­ci ili kojem dru­gom koma­du drva).

Zanim­lji­vo je pri­po­me­nu­ti i da obje ime­ni­ce pored jed­ni­ne i mno­ži­ne ima­ju i zbir­ne obli­ke: drv­lje i drve­će.

Drva, drveta, drvlja

*Zbir ozna­ču­je skup nekih ele­me­na­ta i nije gra­ma­tič­ka kategorija.

Ilus­tra­ci­ja: Trey Rat­cliff, Flickr